Gaz ziemny

GAZ ZIEMNY
gaz_ziemny

 

Gaz ziemny to nieodnawialne źródło energii, naturalny surowiec wydobywany ze złóż znajdujących się w skorupie ziemskiej. Jest bardzo dobrym, wysokokalorycznym surowcem, źródłem energii elektrycznej i ciepła. Swoje zastosowanie znajduje głównie w produkcji, przemyśle, transporcie, rolnictwie, ale i w życiu codziennym. Głównymi producentami gazu ziemnego
są Stany Zjednoczone, Rosja, Iran.

Jedną z najważniejszych jego zalet to jego jednorodność – w kontekście spalania, jak
i składu chemicznego (gaz to głównie metan). Jest najlepszym paliwem pod względem finansowym, jak i ekologicznym. Jest tańszy w eksploatacji i wytwarza największą ilość ciepła przy wykorzystaniu 1kg surowca. W porównaniu do innych paliw kopalnych, spalanie gazu zmniejsza emisję CO2 nawet
o połowę. Gaz nie emituje szkodliwych substancji lotnych (przyczyniających się do powstania smogu) i stałych.

Wydobycie gazu w Polsce sięga rocznie ok.4mld m3, co stanowi ¼ krajowego zapotrzebowania. Największe złoża występują w południowo-wschodniej i zachodniej części naszego kraju. Pozostała część gazu pochodzi z importu. Głównym jego kierunkiem jest Rosja – rurociągami przebiegającymi przez Ukrainę i Białoruś. W 2017r. zaopatrzenie krajowego rynku gazu ze Wschodu stanowiło ok.55%. Obecnie oprócz tradycyjnych punktów dostaw z Rosji na wschodniej granicy Polska posiada połączenie z Niemcami i Czechami. Nadzieja na nowe źródła gazu leży
w tzw. Baltic Pipe. Trasa transportu gazu wiodłaby z Norwegii, poprzez Danię i Morze Bałtyckie.
Gaz pochodziłby z własnego wydobycia PGNiG ze złóż zlokalizowanych na kilkudziesięciu koncesjach udzielonych przez rząd norweski. Pozostałą część stanowiłby gaz pochodzący od innych producentów gazu w Norwegii. Zakup gazu byłby dokonywany na podstawie cen rynkowych powiązanych z cenami gazu na giełdach europejskich. Planowany termin uruchomienia Baltic Pipe to 2022r.

wykres

 

„Łańcuch gazowy”

Pokłady gazu występują samodzielnie bądź towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego. Droga od wydobycia gazu do jego praktycznego wykorzystania jest wieloetapowa.

Przy poszukiwaniu surowca stosuje się zazwyczaj metody grawimetryczną i magnetyczną oraz niekiedy sejsmiczną. Wydobycie gazu odbywa się metodą otworową z użyciem odwiertów wiertniczych przy wykorzystaniu różnicy ciśnień pomiędzy złożem a głowicą odwiertu. Odwiert zazwyczaj jest pionowy. Jest on wystarczający do uzyskania dobrej wydajności odwiertu ze względu na wysoką przepuszczalność warstwy zbiornikowej. To z kolei pozwala na swobodne przepłynięcie gazu w kierunku odwiertu (ku górze) i finalnie na powierzchnię.

Gaz po wydobyciu jest bezbarwny, rzadki i dość mocno zanieczyszczony. Przed wprowadzeniem go do rurociągów, poddawany jest obróbce technologicznej (oczyszczanie), dzięki której zmienia się jego skład, dzięki czemu możliwy jest jego transport i użytkowanie. Proces ten jest wieloetapowy. Polega on między innymi na odseparowaniu wody z gazu, osuszaniu, usuwaniu CO2, wytrącaniu węglowodorów wyższych i odsiarczaniu.

Kolejno odbywa się proces skraplania gazu polegający na zmianie stanu jego skupienia
z fazy gazowej na fazę ciekłą (LNG). Proces ten odbywa się przy odpowiednim ciśnieniu
i w temperaturze niższej od temperatury otoczenia. W trakcie skraplania objętość gazu się zmniejsza, dzięki czemu gęstość energii ciekłego gazu wzrasta. Temperatura gazu ciekłego wynosi
-160°C przez co wymaga on zbiornika kriogenicznego. Liczba oktanów gazu ciekłego wynosi 130. Ciekły gaz stanowi ¼ światowego handlu gazu ziemnego, a krajem wiodącym w jego produkcji jest Japonia.

Skroplony gaz ziemny jest transportowany na duże odległości przy użyciu metanowców.

Kolejno odbywa się proces regazyfikacji LNG. Polega on na przywróceniu gazu z postaci ciekłej do postaci gazowej poprzez ogrzanie skroplonego surowca. Głównymi narzędziami do tego wykorzystywanymi są odparowalniki.

Tak przygotowany gaz jest transportowany gazociągami wysokiego ciśnienia i w zależności w jakim celu gaz będzie wykorzystywany, trafia on do magazynów/instalacji odbiorcy bądź sieci dystrybucyjnych kierowanych przez odpowiednich operatorów. Magazynowanie gazu może odbywać się w dwojaki sposób: pod ziemią bądź na ziemi.

 

Główni sprzedawcy gazu w Polsce:

- Audax Energia Sp. z o.o.

- Avrio Media Sp. z o.o.

- CEZ Trade Polska Sp. z o.o.

- Cryogas M&T Poland S.A.

- Elektrix S.A.

- Energie2 Sp. z o.o.

- Energy March Sp. z o.o.

- EWE Polska Sp. z o.o.

- Fiten S.A.

- Fortum Marketing and Sales Polska S.A.

- Green S.A.

- Handen Sp. z o.o.

- HEG S.A.

- Novum S.A.

- Vervis Sp. z o.o.